TT - Chỉ trong bảy tháng đầu năm VN đã nhập khẩu hơn 1,4 triệu tấn lúa mì, bằng lượng nhập khẩu của cả năm 2009 và gấp hơn hai lần năm 2008. Sau khi chấp nhận không thể cạnh tranh trong việc sản xuất các nguyên liệu cung cấp đạm (đậu tương, bột cá, bột xương thịt...), ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước lại chứng kiến các loại nguyên liệu cung cấp năng lượng (cám gạo, bắp, khoai mì...) phải nhường sân cho lúa mì nhập khẩu.

Lúa mì nhập khẩu từ Ukraine được trữ trong kho của Công ty TNHH Thanh Bình - Ảnh: CTV

Sau khi chấp nhận không thể cạnh tranh trong việc sản xuất các nguyên liệu cung cấp đạm (đậu tương, bột cá, bột xương thịt...), ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước lại chứng kiến các loại nguyên liệu cung cấp năng lượng (cám gạo, bắp, khoai mì...) phải nhường sân cho lúa mì nhập khẩu.

Khó tin...

Giữa tháng 7-2010, một tàu chở 50.000 tấn lúa mì cập cảng ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Nhà nhập khẩu dự kiến chuyển hàng về kho để phân phối dần cho các công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước, nhưng ngay khi biết tin nhiều khách hàng đã đặt mua toàn bộ và chỉ trong ba ngày tất cả hàng trên con tàu đã được “bốc” sạch.

Chứng kiến cảnh các xe tải nối đuôi nhau tấp nập chở lúa mì từ cảng, giám đốc một doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi lớn tại Đồng Nai phải thốt lên: “Không thể tin VN lại nhập khẩu lúa mì nhiều như vậy!”.

Theo ước tính của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, 7 bảy tháng đầu năm nay lượng lúa mì nhập khẩu về VN đã đạt trên 1,44 triệu tấn với kim ngạch nhập khẩu 350 triệu USD, tăng hơn 80% so với cùng kỳ năm ngoái. Lượng lúa mì nhập khẩu trong bảy tháng qua đã vượt quá mức nhập khẩu của cả năm 2009 và gấp đôi năm 2008. Theo các công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi, dù giá lúa mì đã tăng khá mạnh nửa cuối tháng 7 vừa qua, nhưng lượng lúa mì đưa về VN từ nay đến cuối năm sẽ còn tăng.

Nhập vì rẻ

Ông Phạm Đức Bình, tổng giám đốc Công ty CP Thanh Bình (Đồng Nai), cho biết lượng lúa mì nhập khẩu chủ yếu dành cho ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước. Một trong những lý do khiến lượng nhập khẩu lúa mì tăng trong thời gian qua là do giá thế giới đang ở mức rất hấp dẫn so với các nguyên liệu thay thế khác như bắp, khoai mì. Có thời điểm trong quý 2-2010, giá lúa mì chỉ còn khoảng 200 USD/tấn.

Theo bà Phan Hồng Liên, chuyên gia phân tích ngành hàng Công ty nghiên cứu thị trường Agomonitor, vào giữa năm 2010 một số đơn hàng nhập khẩu từ Thổ Nhĩ Kỳ, Nga có giá thấp hơn so với nhập khẩu bắp (220 USD/tấn so với 230-240 USD/tấn). Do giá nhập khẩu lúa mì thấp nên nếu xét về tỉ lệ cung cấp tinh bột trong sản xuất thức ăn chăn nuôi thì dùng lúa mì sẽ rẻ hơn bắp.

Ông Hoàng Kim Giao, cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), cũng cho rằng giá bắp quá cao đã đẩy các công ty sản xuất trong nước tìm nguồn nguyên liệu giá rẻ hơn từ bên ngoài. Hiện giá bắp trong nước ở mức 5.500-5.600 đồng/kg trong khi bắp nhập khẩu chỉ khoảng 5.400 đồng/kg, lúa mì 4.200-4.500 đồng/kg.

Nguồn: Bộ NN&PTNT - Đồ họa: VÕ TÂN

Nhập khẩu đến 90%

Theo ông Bình, tỉ lệ hàng nhập khẩu trong cơ cấu thức ăn chăn nuôi của VN đã lên đến trên 90% chứ không còn là 60-70% như trước. Chỉ riêng số tiền VN phải chi để nhập khẩu các loại thức ăn gia súc và nguyên liệu trong bảy tháng đầu năm 2010 (không kể lúa mì) đã tăng lên mức 1,38 tỉ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Hoàng Kim Giao thừa nhận việc tự túc hoàn toàn nguyên liệu cho sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước là điều không khả thi. Ngay cả các loại nguyên liệu cung cấp năng lượng (gồm bắp, khoai mì, cám gạo) VN có thế mạnh sản xuất thì tự túc cũng rất khó khăn. Tuy nhiên, về lâu dài VN có thể cải thiện được năng suất bắp sản xuất trong nước khi đưa các giống cao sản hay biến đổi gen vào sản xuất.

Ông Phạm Đức Bình cũng bức xúc cho rằng VN là một nước nông nghiệp, nhưng không thể sản xuất nguyên liệu cho ngành chăn nuôi là điều bất hợp lý.

Theo tuổi trẻ online